The post Ársaðalfundur 2020 appeared first on Rudda Føroyar.

Á myndini frá vinstru: Ása Jóhanna Pólsdóttir, Elsa Berg, Sigrún Mohr, Elin Lindenskov, Sissal Carlsdóttir á Lag og Theresa Jákupsdóttir. Vantar á myndini: Suffía Nón

Rudda Føroyar hevur havt aðalfund
Mánadagin hin 16. mars hevði Rudda Føroyar ársaðalfund, har m.a. roknskapur varð lagdur fram og undirskrivaður, og eisini ársfrágreiðingin varð løgd fram. Í ársfrágreiðingini hevur forkvinnan fyri Rudda Føroyar, Sigrún Mohr, valt at varpa ljós á, hvussu ruddingardagurin 2018 eydnaðist, og hvussu vit saman kunnu skapa ein enn betri leist fyri 2019. Á

Ársfrágreiðingin kann lesast her.

Val av nevndar- og tiltakslimum
Á skránni var eisini val av nevndarlimum og tiltakslimum. Nevndin hevur skipað seg soleiðis:

Sigrún Mohr, forkvinna
Elsa Berg, næstforkvinna og umboð fyri Ringrás
Elin Lindenskov, kassameistari
Theresa Jákupsdóttir, umboð fyri FNU
Sissal Carlsdóttir á Lag, samskiftisfólk

Tiltakslimirnir eru:
Suffía Nón
Ása Jóhanna Pólsdóttir

Tá formligi parturin av aðalfundinum var av, varð tosað um, hvørjar ætlanir Rudda Føroyar hevur fyri 2019.

The post Ársaðalfundur appeared first on Rudda Føroyar.

Um vit byrja við byrjanini:

• Hugskotið, íverksetanarhúsið hjá Tórshavnar kommunu, skal hava eina stóra tøkk fyri at vera ein avgerandi samstarvsfelagi, tá verkætlanin fór av bakkastokki. Tey hjálptu okkum at seta eina greiða kós fyri verkætlanina, og hetta eru vit sera takksom fyri.

Tíðliga í ár varð ein samskipari settur í Rudda Føroyar, sum fór í holt at søkja um stuðul frá ymiskum feløgum og fyritøkum. Summi svaraðu als ikki, onnur søgdu nei, men nóg nógv søgdu tíbetur ja! Vit hava móttikið peningaligan stuðul frá:

• Betri, sum var høvuðsstuðul okkara
• Hiddenfjord
• MarineHarvest
• Klædnaskápinum
• Borg
• PM

Verkætlanin hevði ikki blivið til nakað uttan hendan stuðulin, og tí vilja vit takka hesum fyritøkum og feløgum hjartaliga fyri hjálpina.

Ruddingardagurin hevði eiheldur komið í lag uttan lokalar samskiparar kring landið. Hesir hava uppiborið eitt ordans herðaklappfyri tíðina, tey hava lagt í verkætlanina! Eisini hava kunningarstovurnar kring landið, og serstakliga Vága kunningarstova, eina tøkk uppiborna fyri at hjálpa okkum at lýsa eftir samskiparum á sosialu miðlunum.

Annars hava vit myndað ein samstarvsleist við:

• Landsins kommunur um at savna burturkast inn og beina tað burtur uttan kostnað
• Burturbeiningin fór fram í samstarvi við IRF og Kommunalu Brennistøðina hjá Tórshavnar kommunu.
• RIB62, sum hjálpti til at sigla ruddarar frá Nólsoyarbygd til Hósmøl og burturkast við heim aftur.
• Handlum, sum hava latið vinningar til okkara kappingar á sosialum miðlum:
  Uno, Elinsa, Vist.fo
• Dugna, sum hjálpti okkum við týðing og prenting av visitkortum.

At rudda krevur posar, og tá ruddast skal framvið vegi, krevjast vestar, so ruddararnir eru sjónligir og tryggir:

• Vest Pack stuðlaði Rudda Føroyar við at lata posar uttan fyri Havnina
• Meðan Tórshavnar kommuna læt posar til ruddingarnar í Havnini
• Vestar fingu vit frá Betri
• Posta var so beinasamt at bera posar, vestar og vektir at viga burturkastið við út til okkara lokalu samskiparar runt landið uttan kostnað.

Ruddararnir sjálvir, einstaklingar sum feløg, hava verið mest avgerandi liðurin í teimum 50 ruddingunum. Túsund takk fyri, øll somul!

Aftan á ruddinginarnar hátíðarhildu vit dagsins bragd:

• Norðurlandahúsið stuðlaði við at vera karmur um tiltakið
• Lea Kampmann ríkaði okkum um løtuna við sínum vakra tónleiki
• Gist&Vist læt okkum ábit til gestirnar umframt at lata okkum nýta teirra frálíku fleirnýtiskoppar til drykkjuvørur,
• … sum Okkara og VistGrøði stuðlaðu við
• Her vístu vit dagsins avrik við myndum og filmum frá myndafólkunum Hannes Lesch, Torkil Djurhuus, Tróndi Dalsgarð, Gilla Brend í Hoyvík, Sarah Zachariassen, Bjartur Vest, Nicoline Korsvold, Rebekku Rafael og Nathaly Silva Dos Santos.

Alt í alt hevur Rudda Føroyar 2018 verið ein áminning um, hvussu stóra byrðu vit kunnu lyfta, tá vit samstarva – heili 22 tons! Ruddingar bata um støðuna her og nú, men hugburðsbroytingar og endurhugsan skulu til fyri at búna okkara samfelag, so dálking verður søga.

P.S. Vit ynskja eisini at takka teimum, ið bjóðaðu sína hjálp, men sum vit ikki fingu møguleika at gagnnýta:

• Samskip bjóðaðu okkum bingjur, um vit høvdu tørv á tí
• Flutningsfelagið Kreton bjóðaði seg at koyra bingjurnar hagar, ið tørvur var á teimum
  • Við hjálp frá kommununum megnaðu vit tó at arbeiða uttan um henda tørvin. Vónandi fáa vit eins góð tilboð næsta ár
• Lakeside í Vágum bjóðaði sær til at veita ruddarum ein drekkamunn og at sigla burturkastið heim úr Oyrum
  • Uppmøtingin til hesa ruddingina var tó tíverri ov lítil til at fremja ruddingina, sum tískil bleiv avlýst.
• Bakkafrost bjóðaði sær til at lata bátar sínar til ruddingarendamál á degnum, um tørvur var á tí. Hetta bleiv ikki viðkomandi í ár, men vónandi ynskir Bakkafrost at hjálpa aftur næsta ár.

Blíðar heilsur
Rudda Føroyar toymið

The post Takkarskriv | Rudda Føroyar 2018 appeared first on Rudda Føroyar.

Altjóða Ruddingardagin 15. Septembur fara milliónir av fólkum frá 150 londum at standa saman ímóti heimsumfatandi burturkaststrupulleikanum við at rudda vegir, viðarlundir, strendur, skógir og áarbakkar. Túsundatal av landsfelagsskapum mynda tilsamans eina grøna bylgju, ið strekkir seg um allan heim, frá Nýsælandi til Hawaii.

Endamálið við Altjóða Ruddingardegnum er ikki bert at førka samfelagið ímóti betri burturkastshandfaring, men eisini at økja tilvitanina um álvarsemið í hesum trupulleika, lokalt og globalt. Uppaftur týdningarmiklari er málið harumframt at stuðla uppundir og samknýta eitt nýtt heimsumfatandi ættarlið av umhvørvisleiðarum, ið saman stremba eftir at finna varandi loysnir.

“At rudda stendurnar og almenn økir ljóðar ikki, sum nakað nýtt. Okkara mál er tó ikki áhaldandi at rudda, men at koma dálkingini endaliga til lívs. Menniskju eru einasta veran, ið megnar at skapa nakað, ið ikki kann gagnnýtast av restini av vistskipanini – burturkast. 80% av plastinum, sum flýtur í okkara høvum í dag stavar frá landi av, so tað er har fyrstu átøkini mugu setast í verk í samstarvi við lokalsamfeløg runt heimin,” sigur Heidi Solba, ein av leiðarunum handan Let’s Do It rørsluna og fyriskipanartoymið hjá Altjóða Ruddingardegnum.

Altjóða Ruddingardagurin er ein fólkslig rørsla, sum byggir á eldsálir samantvinnaðar og styrktar av tøkni. Fram til 15 septembur nýtir altjóða samfelagið tøkni at kortleggja og skjalfesta staðsetingar, nøgdir og sløg av burturkasti, sum tørva at ruddast. World Cleanup appin loyvir einumhvørjum at kortleggja burturkast í sínum nærumhvørvi, skjótt og lætt, og á tann hátt veita fyriskiparunum gagnliga vitan við yvirliti yvir burturkaststrupulleikan, bæði lokalt og globalt. Appin loyvir eisini brúkarunum sjálvum at taka ábyrgd tann 15 septembur og fyriskipa ruddingar við at stovna ruddingartiltøk, har tørvur er á tí. Avbjóðingin at fremja stórar munandi ruddingar er umfatandi, serstakliga um burturkastsskipanirnar eru ónøktandi, men Altjóða Ruddingardagin standa vit øll saman um avbjóðingina, so hon gerst lagaligari.

Burturkast, sum liggur á okkara gøtum, endar tíverri ofta á sjónum. Mett verður, at áleið 80% av burturkastinum í sjónum er órøkt burturkast frá landi, sum við vindi og regni verður beint á sjógv umvegis áir og strendur. Tí er tað umráðandi at arbeiða saman á landi við samstarvi millum lokalar leiðarar, kommunur og felagsskapir til tess at verja náttúna, bæði á sjógvi og landi.

Altjóða ruddingardagurin er fyriskipaður av fólksligu hóprørsluni Let’s Do It World!, sum byrjaði í Estonia í 2008, tá 50,000 fólk ruddaðu alt landið uppá bert 5 tímar. Síðan tá hevur hendan fyrimynd spjatt seg runt heimin, soleiðis at landsumfevnandi ruddingar verða framdar sama dag runt allan heim. Hetta er ein tann skjótast vaksandi grasrótarrørslan í heiminum, sum hagartil hevur fevnt um 140 lond, har 20 milliónir fólk longu hava luttikið í arbeiðinum at basa ólógligari dálking í nærumhvørvi teirra.

Í 2018 eru 100 ár síðan Estonia bleiv grundlagt sum land, og við 100 ára hátíðarhaldinum fagna vit Altjóða Ruddingardagin sum eina av størstu gávunum, ið Estonia hevur latið heiminum.

Fleiri upplýsningar um ruddingardagin: www.worldcleanupday.com

Facebook: https://www.facebook.com/worldcleanupday2018/

Teir óhepnu veruleikarnir:

• Helvtin av plastinum, sum er til í dag, er framleitt seinastu 15 árini
  (National Geographic, June 2018)
• Plast í sjónum upphópast í ringmeldrum, har havstreymar reka í ring. Størsti meldurin av hesum slagi er sonevndi Stóri Burturkastsmeldurin í Stillahavinum, sum nú er mettur at vera til støddar við Frakland (700,000 til 1,6 milliónir km²)
• Á hvørjum ári enda 4,8 til 12,7 milliónir tons av plasti frá strandaøkjum og áum á sjónum. Tað svarar til 15 fullar plastposar av plasti fyri hvønn metur av sjóvarmála í heiminum. Um alt hetta burturkast varð fylt í skrellibilar, hevði røðin av bilum fevnt rundanum heimin 24 ferðir.
  (Jemma Jambeck, University of Georgia, 2015)
• Tað svarar eisini til at tøma ein fullan skrellibil av plasti á sjógv hvønn minutt, árið runt. Um sama gongd heldur á fram, økist hetta til tveir skrellibilar um minuttin í 2030 og fýra í 2050.
  (Ellen MacArthur Foundation report, 2016)
• Av øllum plastinum, sum er framleitt hagartil, eru einans 9% blivin endurnýtt.
  (Jemma Jambeck, National Geographic, 2018)
• Fleiri enn 3.5. milliardir fólk hava ikki atgongd til grunleggjandi burturkastshandfaring.
  (ISWA, Globalization and Waste Management, 2012)

The post Færri enn 50 dagar eftir appeared first on Rudda Føroyar.

Sannleikin er, at rusk hevur tann keðiliga óvana at ferðast. So við og við sum ruskið verður brotið niður, loysna skaðilig evnafrøðilig og eitrandi evni úr ruskinum. Fyrst søkka tey niður í moldina, síðan binda tey seg í vatnið og í luftina – tey lívsneyðugu evnini, ið eru grundarlagið undir einum heilsugóðum lívi. Úrslitið er, at vit fáa dálkað drekkivatn, smittandi sjúkur, hóttandi luftdálking…alt hetta hevur á ein ella annan hátt samband við ruskið, vit skapa.

Rusk er ein heimsumfatandi trupulleiki. Óteljandi søgur ganga um keðiligu fylgjurnar av ruski kring heimin allan.

Hevur tú hug at vera tann, ið savnar títt land til eitt munagott ruddingarátak? Tað høvdu vit eisini fegin viljað! Í ár verður dentur lagdur á at savna eldhugað og dugnalig fólk kring heimin fyri at skapa eitt sterkt støði undir okkara Heimsruddingardegi 2018.

Tað eru høg mál, men vit hava nyttugar grundleggjandi mannagongdir, ið tú kanst fylgja, og vit ganga tær fegin til handa við okkara royndum og serkunnleika.

Let’s Do It! Heimstoyminum tørvar eisini evnarík, framsøkin, sjálvboðin fólk til at hjálpa okkum at spjaða boðini og at nørast.

Eru tit einstaklingur ella felagsskapur, ið fegin vil vera við, eggja vit tykkum til at gerast ein virkin viðleikari.

Týtt hevur H. J. Hermansen

The post Rusktos appeared first on Rudda Føroyar.